önce M. AKÇA tarafından yazılmıştır. Sloan Dijital Gökyüzü Araştırma Programı

Sloan Dijital Gökyüzü Araştırma Programı


Ünlü matematikçi Cahit Arf bir dersinde “Herkes sonzuzluğu hissedeceği bir alanda çalışmak ister” demişti. Big Data’nın önemini ve anlamını en çok hissettiğimiz alan olan Evren araştırmaları ile ilgili veri toplayan Big Data uzmanları eminim sonsuzluğu derinden hissediyorlardır. Bugün sizlere astronomi tarihinin en önemli çalışmalarından biri olan SDSS’den bahsedeceğim. Sloan Dijital Gökyüzü Araştırma Programı (SDSS) evrenin yapısını ve nasıl oluştuğunu anlamamız için sürekli veri toplayan bir kuruluş. Evrenle ilgili önemli bilgileri özel bir teleskop sayesinde kozmik parçacıkları kaydedip arşivliyor. Ve Evreni 3 boyutlu devasa büyüklükteki bir harita üzerinde konumlandırmaya çalışıyorlar.

sloan_fermilab

SDSS’in topladığı veriler yaklaşık 400 bin kadar galaksiyi konumları ile birlikte resmetmiş vaziyette. 400 bin kadar gök taşından, gezegenden ya da güneş sisteminden bahsetmiyorum. 400 bin tane Samanyolu Galaksisi büyüklüğünde galaksinin detayları ile birlikte uzaydaki konumları yetkililerce kaydedilmiş durumda.

Bu verilerle meydana getirilmiş bir videoyu izleyebilirsiniz.

Her bir zerre bir galaksi 🙂 İnanılmaz değil mi?

Sloan Dijital Gökyüzü Araştırma Programı, New Mexico’da 2000 yılında araştırmalarına başladığında ilk bir kaç haftasında o kadar çok veri toplamış ki… Bu veri o zamana kadar astronomi dünyasında toplanan verilerin tümünden daha fazlaydı. 2010 yılı itibariyle toplanan verinin büyüklüğü 140 tera byte iken, 2016 yılında devreye alınması planlanan the Large Synoptic Telescope  ile bu büyüklükteki verinin bir kaç haftada toplanması bekleniyor.

 

Veri Erişimi

Kurumda araştırma verileri herkese açık bir halde saklanmaktadır. Ve internetten kolaylıkla bu araştırmanın verilerine erişilebilmektedir. Bu şekilde araştırmacılar bir çok gök cisminin bilgilerine ve resimlerine erişebilmektedir. Fakat veri sadece ticari olmayan faaliyetlerde kullanılabilir.

Veri erişiminin 10. Versiyonu  2013 haziran ayında kullanıma sunuldu. İçerisinde Resimler, resim katalogları, renklendirilmiş spektrumlar ve astronomi biliminde kullanılan çok sayıda detay bilgi de bulunuyor.

  • Bu veriler Nasa World Wind programında da kullanılıyor.
  • Google Sky programı bu verilerden beslenerek galaksi ve gezegenlerin yerini ve özelliklerini gösteriyor. Ve bir KML plugin’i sayesinde SDSS’in bilgilerini kullanıyor.
  • Hayden Planetarium 3D görselleştirmeleri ile bu verilerden besleniyor.

İnovasyon ile risk arasında ince bir çizgi bulunuyor ve işte bakın risk aldığında nasıl çalışmalar geliyor. Bu çalışmalar bilinen önemli çalışmalar, bunların dışında SDSS verileri çok sayıda üst düzey akademik çalışmada bilimin ve insanlığın gelişmesine katkı sağlıyor.

Ekran Resmi 2014-09-11 06.40.30

 

 

Araştırma ile ilgili genel bilgi için: http://www.sdss3.org/

SDSS Verileri ile ilgili bilgi için: http://www.sdss3.org/dr10/

Konuyla ilgili veri toplama ve anlamlandırma algoritmaları için: http://www.sdss3.org/dr9/algorithms/

Veri Tabloları, Foksiyonlar ve Diğer Nesneler için: http://skyserver.sdss3.org/dr9/en/help/browser/browser.asp

Tabloları inceledikten sonra kendi sorgularınızı oluşturmak için: http://skyserver.sdss3.org/dr9/en/tools/search/sql.asp

Örnek SQL sorguları ve veri çekme kullanım bilgileri için: http://skyserver.sdss3.org/dr9/en/help/docs/realquery.asp

Bir galaksiye ait görsel(1237651758284866431 Galaksinin kimlik numarası): http://skyserver.sdss3.org/dr9/en/tools/explore/obj.asp?id=1237651758284866431

Örnek python kodları : http://skyserver.sdss3.org/dr9/en/help/download/sqlcl/

Tablolar ve Alanlar (Tablolara tıklayarak detaylı görünüme ulaşabilirsiniz): http://skyserver.sdss3.org/dr9/en/help/docs/tabledesc.asp